Atomowy Autobus – 2. edycja (2012)

Za nami pierwszy dzień trasy Atomowego Autobusu! Jesteśmy już w Krakowie i przygotowujemy się do jutrzejszego dnia.

Wielotygodniowe przygotowania ekipy Fundacji FORUM ATOMOWE, wreszcie doczekały się finału w postaci inauguracji w Auditorium Maximum Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W Warszawie dzień zaczął się słonecznie. Cała „autobusowa” ekipa już od wczesnych godzin porannych prężnie działała i kompletowała potrzebny sprzęt, aby wspólnie, z centrum Stolicy, wyruszyć do pierwszej uczelni. Od 10.00 rano instalowaliśmy nasze stoisko na UKSW. Wolontariusze Fundacji z zaangażowaniem i niestrudzenie tłumaczyli wszystkim zainteresowanym różnorodne zagadnienia i prezentowali doświadczenia z dziedzin: ochrony radiologicznej, promieniotwórczości i ściśle energetyki jądrowej. Oczywiście najwięcej zainteresowania wzbudził model elektrowni jądrowej, przygotowany specjalnie dla naszej Fundacji, a także makieta kasety paliwowej.

Tego dnia odwiedzili nas na nie tylko licznie przybyli studenci swojej Alma Mater, lecz także Partnerzy naszego projektu: przedstawiciele firmy PGE Energia Jądrowa S.A., EDF, Ernst&Young, a także delegacja z Ambasady Francuskiej.

Z dumą musimy przyznać, że całość przebiegała bez zakłóceń i awarii. Zdrowie naszych gości nie doznało żadnego szwanku, w związku z czym możemy potwierdzić, że działalność naszej fundacji jest jak najbardziej bezpieczna i „nie promieniujemy szkodliwą energią”

Za nami wizyta w Krakowie. Dzień zleciał nam tak szybko, że nie zdążyliśmy się obejrzeć, a trzeba było pakować wszystko w drogę do Wrocławia.

Do Krakowa zaprosił nas Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zaskoczyła nas liczba przybyłych osób! Od samego rana odwiedzały stoisko liczne grupy licealistów, a także studenci – głównie Wydziału Fizyki, na którym byliśmy. Na szczęście zdążyliśmy rozłożyć wszystkie potrzebne sprzęty oraz konstrukcję wystawy, jeszcze zanim wszyscy przyszli.

Atmosfera na holu głównym była energetyzująca: lawiny pytań zafascynowanych uczniów zasypywały wolontariuszy ze wszystkich stron. Pytania te były bardzo zróżnicowane, a część uczniów zaskoczyła nas szczegółową wiedzą z zakresu energetyki. Nie zabrakło też dociekań studentów, którzy, znając już mniej lub bardziej tę tematykę z uczelnianych wykładów, weryfikowali swój stan wiedzy.

Swoją wiedzę każdy mógł sprawdzić przy stanowisku z atomowym konkursem – aby wziąć w nim udział trzeba było zakręcić kołem fortuny i wylosować pytanie. Niemal wszystkie odpowiedzi jakie padły były poprawne! Uczestnicy konkursu odpowiadali na pytania grupowo, parami, czasem debatując i zastanawiając się głośno nad odpowiedziami. Wszyscy opuścili wydział uniwersytetu w doskonałych nastrojach.

Nasz dzień na Wydziale Fizyki w Krakowie był niezwykle emocjonujący także przez rzesze mediów, które odwiedziły nas na uczelni. Przez moment mieliśmy nawet wrażenie, że o niczym innym nie mówiło się tego dnia w Krakowie, tylko o Atomowym Autobusie!

Wczoraj odwiedziliśmy Wrocław. Budynek, w którym rozstawiliśmy nasze stoisko był to Gmach Główny Uniwersytetu Wrocławskiego, a dokładnie sala Oratorium Marianum, która jest miejscem zabytkowym i należy obecnie do najbardziej reprezentacyjnych pomieszczeń, bogato zdobionych rzeźbami i malowidłami.

W całym budynku nie odbywały się żadne zajęcia akademickie i trochę martwiliśmy się o frekwencję tego dnia. Na zwiedzających nie musieliśmy jednak długo czekać – podczas gdy ustawialiśmy ostatnie drobiazgi na stoiskach, przyjechali uczniowie z liceum ze Zgorzelca. Zaskoczenie było tym większe, że jechali ponad 150 km, żeby zobaczyć autobus, wysłuchać wykładów oraz dokładnie obejrzeć wszystkie stanowiska! Była to klasa o profilu matematyczno-fizyczny, więc nie dziwiła nas ich duża wiedza z danych dziedzin, a także zainteresowanie, z jakim słuchali wykładów. Trzeba także dodać, że specjalnie dla nich nasi Wolontariusze przeprowadzili dwa wykłady dodatkowo! Nauczycielka, która przewodziła grupie była zachwycona naszym projektem – koniecznie chciała nawiązać współpracę i zapraszała nas w okolice Zgorzelca, mówiąc że jest tam więcej zainteresowanych osób. Pozdrawiamy serdecznie liceum ze Zgorzelca i mamy nadzieję na spotkanie przy najbliższej okazji!

Nie zabrakło także studentów, którzy najliczniej przybyli z Wydziału Fizyki UWr. Okazało się, że w ostatniej chwili, tzn. na kilka dni przed naszą wizytą, informacja o „Atomowym Autobusie” dotarła do właściwych osób, więc przyszli ci, którzy mieli najwięcej pytań i pasje związane z energetyką. W ostatniej chwili, kiedy już musieliśmy zbierać swoje rzeczy, niespodziewanie pojawiła się grupa studentek polonistyki, które z zafascynowaniem słuchały jak Darek, nasz ekspert, opowiada o promieniowaniu i… właściwie to, czym on te dziewczyny tam zagadywał?

We Wrocławiu, ze względu na długą podróż, jaka czekała nas do Szczecina, mogliśmy być od 9 do 14. Jeśli wszystko uda się nam tak, jak planujemy, to następna wizyta we Wrocławiu będzie na pewno dłuższa, tym bardziej, że pojawiło się zapotrzebowanie na tego rodzaju spotkania.

A podróż do Szczecina? W zasadzie minęła szybko, sprawnie i z czystym sumieniem możemy powiedzieć KRAJOZNAWCZO!

W Szczecinie, tak jak poprzednim razem, przyjęto nas z otwartymi ramionami – Pan Prof. Mariusz Dąbrowski z Uniwersytetu Szczecińskiego, Pełnomocnik Wojewody ds. rozwoju energetyki jądrowej na terenie województwa zachodniopomorskiego, był z nami przez większą część dnia, rozmawiał z wolontariuszami, słuchał ich wykładów oraz wymieniał się swoimi spostrzeżeniami. Serdeczna akademicka atmosfera utrzymywała się przez cały dzień!

Tak jak w innych miastach, tak i tutaj, przez stoiska Atomowego Autobusu przewinęło się wiele osób, które z zainteresowaniem wysłuchiwały Ekspertów oraz zadawały coraz to ciekawsze pytania. Nie zabrakło nawet śmiałka, który z odwagą opowiadał o tym, jak można oszukać prawa natury i próbował obalić najmocniejsze zasady fizyki.

Trzeba nadmienić także, że Szczecin był pierwszym miastem, w którym poza odwiedzającymi i zainteresowanymi osobami, przybywającymi na wykłady, pojawiło się kilku przeciwników i oponentów naszej inicjatywy. Ale spokojnie, nie było żadnych sprzeczek, a jedynie konstruktywna dyskusja na tematy związane z przechowywaniem odpadów radioaktywnych, budową elektrowni jądrowych, sytuacją innych krajów, które posiadają energetykę jądrową. Największym zainteresowaniem naszego zespołu cieszyła się trzyosobowa grupka (jak okazało się później, ze stowarzyszenia Basta, która jest Inicjatywą na Rzecz Zwierząt), która przed Wydziałem Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytetu Szczecińskiego, rozdawała przechodniom ulotki opisujące zagrożenia, jakie wynikają z budowy i posiadania elektrowni jądrowych. Niestety pogoda w Szczecinie nie dopisywała i dziewczyny na deszczu, wietrze i zimnie nie wytrwały długo i w końcu weszły do budynku. Tam nieśmiało przejrzały nasze stoisko wystawowe.

W Koszalinie będziemy od rana na Politechnice. Z niecierpliwością czekamy na kolejne doświadczenia i nurtujące pytania. Miejmy nadzieję, że podołamy wszystkim, nawet tym najtrudniejszym rozważaniom.

Dzisiejszy dzień dostarczył nam wielu wrażeń. I nowych doświadczeń.

Od rana byliśmy na Politechnice Koszalińskiej – wspaniałe miejsce! Przyjazne, miłe, nowoczesne, przestrzenne (dla nas to istotny aspekt). Od początku wiedzieliśmy też, że w Koszalinie mamy spodziewać się grupy osób z gminy Gąski, którzy będą sprzeciwiać się naszym działaniom. I rzeczywiście – nie czekaliśmy długo. Zdążyliśmy rozstawić nasze stoisko (bo mamy już taką wprawę, że idzie nam to nadzwyczaj sprawnie) i pojawili się… Bladożółty autokar zajechał na plac przed Politechniką. Z pojazdu wysiadła liczna grupa przeciwników energetyki jądrowej. Pogoda im nie dopisywała, podobnie jak w Szczecinie, ale byli dobrze przygotowani i nic nie mogło ich odstraszyć.

W końcu zdecydowali się przekroczyć progi uczelni i rozejrzeć się, co mamy do zaoferowania. Chętnie podjęliśmy rozmowę z wszystkimi zainteresowanymi przeciwnikami, ale dyskusje te okazały się niełatwe. Stwierdziliśmy jednogłośnie, że powodem tej trudności jest nastawienie mieszkańców Gąsek do tematyki. Wszyscy powołują się na argumenty, które albo nie są aktualne, albo realne, albo są sprzeczne z faktami i statystykami. Nie poddaliśmy się jednak i podejmowaliśmy rozmowy, ożywione dyskusje trwały przez parę godzin, tłumaczyli i wyjaśniali najjaśniej, jak tylko mogli. Wymieniliśmy się informacjami: przeciwnicy udostępnili nam swoje materiały informacyjne, a od nas wzięli ogromne ilości broszur, ulotek, książek edukacyjnych. Był to dla nas bardzo miły widok, pozostawiający nadzieję na uświadomienie pewnych kwestii szerszemu gronu społeczeństwa.

Seminaria, które odbywały się w Koszalinie, wzbudziły duże zainteresowanie wśród uczniów – przyszły liczne grupy młodzieży, od gimnazjów po szkoły licealne i zawodowe. Po seminariach i rozmowach z ekspertami uczniowie chętnie brali udział w konkursach i zaskoczyli nas dużą wiedzą z zakresu energetyki jądrowej i promieniotwórczości.

Wieczorem dojechaliśmy do Gdańska. Rozpoczęliśmy przygotowania do wizyty w Gdańskim Parku Naukowo-Technologicznym, w którym spodziewamy się licznych gości, ponieważ Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna wraz z Gdańskim Parkiem Naukowo-Technologicznym organizuje cykl spotkań „Kawiarenki Energetyczne”, w ramach Forum Dialogu i Współpracy Województwa Pomorskiego „Energia i Samorządność”.

Sobotnia wystawa Atomowego Autobusu w Gdańskim Parku Naukowo-Technologicznym przebiegła spokojnie i przyjemnie. Wszystkim, zarówno odwiedzającym, jak i nam, udzieliła się atmosfera zorganizowanej przez Park „Kawiarenki Energetycznej”, czyli takiej formy spotkania naukowego, podczas której zainteresowani mogą zapytać ekspertów o trudne lub nieznane dla nich kwestie, dowiedzieć się ciekawostek z danej dziedziny lub po prostu spędzić miło czas w gronie wolontariuszy Fundacji.

Tematem przewodnim naszej wizyty była oczywiście energetyka jądrowa i wątki pokrewne: reaktory – ich budowa i funkcjonowanie, źródła energii odnawialnej, inwestycje w energetykę, składowanie odpadów radioaktywnych. Zaobserwowaliśmy, że ten ostatni temat – odpady radioaktywne i potencjalne miejsce ich składowania (w Polsce jeszcze nie znane) jest zagadnieniem, które budzi najwięcej pytań. Rozmowy o tych kwestiach bywają mocno ożywione i nie brakuje osób, które chętnie podejmują dyskusję w tym temacie, nie rozumiejąc pewnych zagadnień lub nie posiadając potrzebnej wiedzy.

W Gdańsku właśnie (pozostając jeszcze przez chwilę przy kwestii m.in. odpadów) mieliśmy wizytę grupy oponentów atomu. Kilkanaście młodych osób z transparentem zebrało się przed budynkiem parku technologicznego. Nie mówiąc nic, nie manifestując postali chwilę przed wejściem, ale zdecydowali się wejść do nas do środka (na szczęście, bo wczoraj było jeszcze zimniej niż w poprzednich dniach – martwiliśmy się, że bardzo zmarzną). Niestety grupa nie uległa sobotniej atmosferze „kawiarenki naukowej” i nie chciała podjąć z nami spokojnej rozmowy, a była nastawiona na potężną debatę energetyczną. Stąd też ich pospieszne wyjście, gdy okazało się, że nie czeka na nich orszak mediów i przestraszeni ich wejściem gapie.

Szkoda jednak, że nie udało się z nimi nawiązać żadnego dialogu, bo w naszym odczuciu informatyk, trzymający transparent przeciwko energetyce jądrowej może nie wszystko wie jeszcze o atomie i może chciałby lub potrzebowałby garść przydatnych informacji. Służymy pomocą wszystkim i w każdej chwili.

Dzisiaj Atomowy Autobus odwiedził dwie mniejsze miejscowości – Puck i Choczewo.

W pierwszej części dnia pojechaliśmy do Pucka, gdzie przyjęto nas niesamowicie miło w tamtejszym liceum. Nauczyciele zajęli się nami i dopilnowali, żeby niczego nam nie zabrakło, natomiast uczniowie pomogli nam z montażem sprzętu, a na koniec z jego pakowaniem. Bardzo nam tym pomogli, szczególnie, że mieliśmy tego dnia ograniczenie czasowe, ponieważ przed nami był jeszcze wyjazd do Choczewa.

Licealiści z ciekawością przysłuchiwali się, jak wolontariusze opowiadali o tematyce poszczególnych stanowisk. W tej szkole zaskoczyło nas kilka rzeczy, otóż uczniowie wykazali się ogromnym zainteresowaniem energetyką jądrową, ponieważ to w ich sąsiedztwie będzie wybudowana pierwsza elektrownia jądrowa w Polsce – zadawali pytania, dociekali, mieli również okazję, żeby zaprezentować swoją wiedzę (w konkursie tematycznym). Z dużym zaangażowaniem uczestniczyli także w wykładach prezentowanych przez naszych ekspertów. Nie zabrakło także uczniów klas gimnazjalnych.

Popołudniu udaliśmy się do Choczewa. Pogoda była przepiękna – słoneczna, choć mroźna, więc podróż do gminy Choczewo była dla nas jak wycieczka krajoznawcza. Na miejsce dojechaliśmy z niedużym opóźnieniem, a na miejscu czekali już na nas mieszkańcy Choczewa. Bardzo szybko sala, w której odbywały się wykłady zapełniła się osobami zainteresowanymi naszym spotkaniem – od uczniów, po doświadczonych profesorów.

Nie wszystkie wykłady, które zaplanowaliśmy w gminie Choczewo odbyły się, tak jakbyśmy chcieli – ku naszemu zaskoczeniu ich przebieg był o wiele efektywniejszy, niż zamierzaliśmy. Po pierwsze zebrały się osoby, które rzeczywiście chciały rozmawiać, ponieważ temat dotyczył bezpośrednio ich regionu, ich rodzin i przyszłości. Mieszkańcy zadawali konkretne, rzeczowe pytania, a my odpowiadaliśmy na nie, starając się jak najlepiej wytłumaczyć i wyjaśnić kwestie, które są dla nich niejasne. Rozpoczęła się ożywiona dyskusja. Najwięcej emocji wywołał wykład na temat promieniowania i promieniotwórczości, który przedłużył się chyba trzykrotnie.

W wyniku tych dyskusji zorientowaliśmy się, że energetyka jądrowa nie jest tematem tabu w tej gminie, ale jej mieszkańcom brakuje informacji. Jeszcze zanim odjechaliśmy, zostawiliśmy im różnego rodzaju materiały informacyjne, aby mogli spokojnie i dokładnie zapoznać się z tematyką.

Po wizycie w Choczewie na naszej stronie internetowej pojawiło się sporo komentarzy krytycznych, przykładowe:

Nie trzeba przeciwników budowy. Takimi akcjami pod publikę sami się wykończycie. Społeczeństwo już nie to co kiedyś.

Propaganda rodem z PRL (jak nie gorzej)! Wstyd. Dlaczego „urabiacie” uczniów w szkole, a nie kierujecie akcji do dorosłych? Tak bardzo boicie się głosów krytycznych i dyskusji?

Jaki ten Wasz bloq jest słodki. Wszyscy Was przyjmują chlebem i solą, oraz gorącą strawą i żegnają z łzami w oczach i krzyczą: Nie odjeżdżajcie, tak miło było z Wami….. Skoro jest tak różowo, to róbmy referendum i zobaczymy co naród myśli.

Jak się okazało, autorami komentarzy były głównie te same dwie osoby.

Przedostatni dzień w Wejherowie minął spokojnie, a frekwencja dopisała. Wizytę Atomowym Autobusem rozpoczęliśmy już w godzinach porannych, w Kaszubsko-Pomorskiej Szkole Wyższej. Martwiliśmy się, że możemy nie mieć żadnych gości, ponieważ zajęcia na uczelnie odbywają się tylko w soboty i niedziele. Nie warto było jednak martwić się na wyrost. Bardzo szybko przekonaliśmy się, że będziemy mieli tam co robić, ponieważ przyjechała liczna grupa młodzieży z okolic Wejherowa. Przyszło także wielu uczniów z pobliskich liceów, m.in. z miejscowej szkoły elektronicznej. Chłopcy, którzy przyszli już w drugiej części dnia zaskoczyli naszych ekspertów z Fundacji dużą wiedza na temat energetyki (choć to nie powinno nas dziwić), ale wiedzieli także dużo o niewybudowanej elektrowni w Żarnowcu – znali wiele ciekawostek dotyczących samej budowy oraz jej miejsca i przebiegu. Była to okazja do wzajemnego uzupełnienia wiedzy na temat elektrowni w Żarnowcu.

W programie wejherowskim zaproponowaliśmy pierwotnie trzy wykłady: Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych, Odnawialne źródła energii a energetyka jądrowa, Energetyczne reaktory jądrowe – zasada działania, nowe technologie.

Cieszyły się one ogromnym zainteresowaniem, dlatego niektóre odbyły się dwukrotnie, właśnie ze względu na frekwencję uczniów. Podczas wykładów młodzież chętnie zadawała pytania, które budziły wątpliwości i poruszały kwestie sporne. Okazało się, że są bardzo świadomi tematu elektrowni jądrowej, wiedzą, że jest to dla większości z nich szansa na pracę w przyszłości. Zdają sobie sprawę, że jeśli elektrownia rzeczywiście powstanie, to oni jako mieszkańcy najbliższych okolic, dostana pracę w pierwszej kolejności. Odczuliśmy, że ta tematyka jest dla nich ważna i, co ważne dla nas, mają już dużą wiedzę w tym zakresie, jednak warto będzie nadal ją uzupełniać i poszerzać.

Przed nami ostatni dzień w Białymstoku. Szykuje się pracowita środa, ale jako podróżujący Atomowy Autobusem mamy jeszcze duże zasoby energii.

Dziś ostatni dzień trasy Atomowego Autobusu. Spędziliśmy go na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Dzień minął bardzo szybko, ponieważ przez cały czas mieliśmy większe lub mniejsze grupy zainteresowanych – głównie uczniów z pobliskich liceów. Niestety przyszło niewielu studentów, ale jeśli już byli, to były to osoby bardzo zainteresowane tematyką i z ogromnym zainteresowaniem rozmawiali z ekspertami z Fundacji.

Pomimo mroźnej, zimowej pogody, Uniwersytet w Białymstoku przyjął nas niesamowicie ciepło i otwarcie. Pani Katarzyna Dziedzik i Małgorzata Karpowicz, które pomogły nam w organizacji przyjazdu Atomowego Autobusu na UwB, były z nami przez długi czas naszej wizyty – rozmawiały, wypytywały, na koniec wspierały przy pakowaniu.

W Białymstoku obyło się bez manifestacji, takich jak np. w Koszalinie. Nie było ożywionych dyskusji, ale edukowanie miejscowej młodzieży. Spotkaliśmy się także z wyrazami wdzięczności, że pojawiliśmy się właśnie w tej części kraju, ponieważ mieszkańcy Podlasia często są pomijani w różnych działaniach i kampaniach. Zostaliśmy także zaproszeni do Białegostoku przy okazji następnych edycji Atomowego Autobusu.

Na podsumowania jeszcze na pewno przyjdzie czas, ale możemy z czystym sumieniem powiedzieć, że II edycja Atomowego Autobusu – Mobilnego Laboratorium udała się najlepiej, jak tylko mogła! Wszyscy jesteśmy bardzo zadowoleni i, pomimo zmęczenia długimi podróżami, chętnie podejmiemy kolejne atomowe wyzwanie! Jesteśmy bogatsi o nowe doświadczenia, dowiedzieliśmy się także czego tak naprawdę oczekują od nas ludzie, jakich informacji im brakuje, czego się obawiają. Ta edycja pokazała nam także, że Polacy z dużym zainteresowaniem słuchają, jeśli tylko przyjdzie się do nich i zaciekawi i po prostu uświadomi niejasne kwestie.